Bilim ilerliyor ve araÅŸtırıyor, bugün kuramsal olarak zaman yolculuÄŸu mümkün ama pratikte uygulanması mümkün deÄŸil. GeçmiÅŸe giden zaman yolcusu kendi varlığını ve yola çıktığı geleceÄŸi ortadan kaldırabilir. Gelecekte ise, eÄŸer öldüyse zaten varolmayacaktır.Bilim kurgu tutkunlarının deÄŸiÅŸmez rüyası olan zaman yolculuÄŸu, günümüzde önemli araÅŸtırmalara neden oluyor. Bilimciler ve düÅŸünürler, H. G. Wells´in öngördüÄŸü bir tür zaman makinesinin yapılabileceÄŸini varsayıyorlar, zaman içinde yolculuk fikri geliÅŸtirilirken yeni yaklaşımlar da ortaya çıkıyor, zamanda yolculuÄŸun, uzayda yolculuk anlamına gelmediÄŸi aksine "kendi içinde yolculuk" olarak düÅŸünülmesi gerektiÄŸi yani zaman içinde ileriye ve geriye yolculuk yapılabileceÄŸi iddia ediliyor. Bütün bu varsayımlara karşı çıkanlar da var; beÅŸ dakikalık bir süre içinde yüz yıllık bir zaman dilimi aşılsa dahi yine aynı yerde kalınacağı söyleniyor. Einstein´Ä±n Görecelik Kuramı geliÅŸtirildikçe, zaman yolcusunun uzaydaki göreceli hareketi de zamanla eÅŸit olacağından, zaman yolculuÄŸunun yeni olasılıklara izin vermeyeceÄŸi belirtiliyor.

 

 

Gödel´in Evreni

1949 yılında Kurt Gödel, Einstein´Ä±n alan denklemlerini kullanarak, bir evren modeli tasarladı. Tasarım Einstein´Ä±nkine benziyordu ama Gödel´in yaklaşımında kozmolojik sabitlere negatif bir deÄŸer veriliyor (Einstein formüllerine göre evrenin geniÅŸlemesi durmuÅŸtu) ve kozmik bir zamanın tanımlanması imkansızlaşıyordu. Çünkü yerel zaman gözlemcileri ile maddenin hareketi bir dünya zamanı içinde uyumsuzlaşıyordu. Modelin en inanılmaz yönü, varoluÅŸ kapanıyor, zamansal düÄŸümler bir roketin gökte çizdiÄŸi yay gibi ancak yeterli eÄŸimi çizdikten sonra, gözlemci geçmiÅŸ veya gelecekteki bir konuma gidip gelebilme imkanını bulabiliyordu. Her ne olursa olsun, dünyadaki herhangi bir konumda deneysel olarak varsayılan dönülebilir geçici bir dönem varoluyor ve eÄŸer P ve O gibi iki hayali noktayı varsayarsak, P, O´dan önce geliyor ama daha sonra zaman çizgisi P ile O´yu birleÅŸtiriyor ve bu kez O, P´den önce geliyordu. İşte bu dönülebilir zaman çizgisi Wells´in rüyası olan zaman çizgisiyle iÅŸ deÄŸerdedir. Gödel´in evreni aslında yeterince tanımlanmış deÄŸildi ve sonuç olarak da zaman yolculuÄŸunun imkansız olduÄŸu sonucuna varıyordu. Kısacası, Gödel´in evreni imajinatifti, fiziksel olasılıklara dayanmıyordu.

Zaman yolcusu ne yapacağını çok iyi bilmelidir

G. J. Whitrow´a göre ise, kozmik rota yani dizinsel zaman akımı kuramı yerine kozmik zaman olayı düÅŸünülmelidir. Radyasyonun temelinde bulunan mikro-dalgalar kalıcıdırlar ve çoÄŸulun tıpatıp örneÄŸine sahiptirler yani bütünün aynısıdırlar. Whitrow ÅŸöyle diyor; "Sonuç olarak, biz evrenin baÅŸtanberi homojen bir varoluÅŸ olduÄŸu düÅŸüncesindeyiz. Bu da kozmik zamanın varolduÄŸunun güçlü bir kanıtıdır." Bu yaklaşım Gödel´in modeli ile uyumsuzdur. zaman yolculuÄŸuna izin verir ama yolculuÄŸun fiziksel olarak yapılabileceÄŸi imkansız görünür. HerÅŸeye raÄŸmen zaman yolculuÄŸunun imkansız olduÄŸu düÅŸüncesinin duygusal bir yaklaşım olduÄŸu düÅŸünülmektedir çünkü düÅŸüncenin temelinde doÄŸaya karşı gelmek vardır. Gödel rahatsızdı zira birisinin geçmiÅŸe yolculuk yaparak, kendi gençliÄŸi ile karşılacağına inanıyor ve; "DüÅŸünün ki, bu insanın anılarında bu durumu yaÅŸadığı bulunmuyor." diyordu. Bu bakış açısı, kaderciliÄŸin neden-sonuç iliÅŸkisi inancına aykırıdır, bir anlamda yeni bir kaderin oluÅŸacağı var sayılabilir yani kiÅŸinin yapacağı olacak olandır. Bu nedenle, Gödel´in endiÅŸelendiÄŸi gibi kiÅŸinin ne olduÄŸunu hatırlamaması önemli deÄŸildir ama bu noktada dikkat edilmelidir ki, zaman yolculuÄŸu varsayımına engel olan ÅŸey, kiÅŸinin kendisidir çünkü kendi kendisinden korkacaktır. Öyleyse zaman yolculuÄŸunda geçerli kural ne yapacağınızı bilmenizdir.

Bir sinema izleyicisi gibi olabilecek miyiz?

EÄŸer Abraham Lincoln öldürüldüÄŸünde siz zaman içinde geriye dönüp, dondurma yiyorsanız, gelecek Lincoln öldürüldüÄŸünde siz dondurma yediniz ÅŸeklinde oluÅŸacaktır. Burada Lincoln´un ölümü ile sizin dondurma yemeniz arasında doÄŸrudan bir iliÅŸki yoktur. Çünkü dondurma yemeniz veya yememeniz Lincoln´un ölümünü etkilemez. Sonuç olarak bilimle felsefenin karşıtlığı, felsefe ile dinin karşıtlığını benzer ve ikilimler arasında destekleyici etkenler vardır. Bu yüzden dinsel kadercilik tartışması sonuçta zaman yolculuÄŸunun takyonlar yapılıp, yapılmayacağı sonucunu oluÅŸturur. GeçmiÅŸteki olaylar, mantıklı olmayabilirler, öngörülmemiÅŸ bir olay yaklaşımı ile de deÄŸerlendirilemezler çünkü yapılmamış eylem ancak olasılıktır. Veya geçmiÅŸteki olayları deÄŸiÅŸtiremeyiz yaklaşımına girmemiz gerekir. Zaman yolculuÄŸunu yapabilirsiniz ama müdahale etmeniz yasaklanabilir. Sessiz kalmanız gerekecektir. Zaman yolculuÄŸu hakkında endiÅŸelerin azalması için belki de gerekli olan ÅŸey, ilahi bir bilgi ya da mantı ötesi bir bilgi kaynağının konuyla iliÅŸkisi olduÄŸunu varsaymaktır. bu da bizi Tanrı inancına götürür veya Tanrı´nın neyi bildiÄŸi düÅŸüncesine…

Geri döndüÄŸünüzde kendinizi bulamayacaksınız ama giden kimdi?

Zaman yolculuÄŸunun önemli olup olmadığı çok dikkat edilmesi veya tartışılması gereken bir olaydır. EÄŸer bu teknolojiye ulaşılmış olunsa dahi. o noktada durmak gerekebilir. GeçmiÅŸi öÄŸrenmek, çok ama çok pahalıya malolabilir zira içinde bulunduÄŸunuz anı kaybetmeniz olasılığı çok yüksektir. ÖrneÄŸin inandığınız bir inancın çok farklı bir ÅŸey olduÄŸunu hatta olmadığını öÄŸrenmek çok büyük yıkımlara neden olabilir. Tarihi olayların zaman içersinde ne derece deÄŸiÅŸmiÅŸ olduklarını ya da deÄŸiÅŸtirildiÄŸini görmek sanıldığından çok daha büyük bir felakete götürebilir. Ama karşıt anlamda bu eÅŸiÄŸin aşılması kaçınılmaz da olabilir, er veya geç bu noktaya gelinecektir. Böyle bir durumu, bir bilgisayarı sıfırlamaya benzetebilirsiniz. HerÅŸey yeniden baÅŸlayacaktır, hatta artık geçmiÅŸ yoktur yani geçmiÅŸinizi yitirmiÅŸ olacaksınız. Yepyeni ve hatta hiç hoÅŸlanmayacağınız bir geçmiÅŸiniz olacaktır. Bireysel olarak ortaya çıkabilecek riskler de aynı düzeydedir. GeçmiÅŸe ve çok daha tehlikelisi ama daha doÄŸru anlamda imkansıza yani geleceÄŸe gidip gelmek makul mantık eÅŸiÄŸini aÅŸmaktadır. ÖlmüÅŸ olduÄŸunuz bir geleceÄŸe gitmek, Wells´in Zaman Makinesi´nde varolmayan bir kavramdır ama öyle bir gelecekte olmamanız, sizin geleceÄŸe giden varlığınızın da olmayacağı anlamındadır.

Galiba geçmiÅŸ, gelecek ve ÅŸu an birer hayalden öte deÄŸil…

Bütün bunlar bizleri ağır ve zorlu tartışmalara götürür. Üstelik bu tartışmalarla bir yere varılmayacaktır. Zira denenmesi gereken ÅŸey deneyin ta kendisi yani zaman yolculuÄŸunu yapabilmektir. Bir baÅŸka yaklaşıma göre ise gelecek zaten yoktur çünkü oluÅŸmamıştır öyleyse zamanın gerçekleÅŸmiÅŸ ve gerçekleÅŸmemiÅŸ iki ayrı yönü vardır. GeleceÄŸin varsayımlarla dolu olması, ÅŸu anda yapacaklarımızın sonuçlarını içerir ama bu varsayımların sınırsız olmadığı da unutulmamalıdır. Her bireyin gelecekte sınırlı varsayımları vardır, bunlardan birisi gerçekleÅŸecektir veya hiçbirisi gerçekleÅŸmeyecektir çünkü birey ölmüÅŸ olacaktır. O zaman da bireyin geleceÄŸi bildiÄŸimiz anlamda yoktur ya da çok küçücük bir yaklaşımla ölü bireyin geleceÄŸi ölümün görülmesi yani tanımlanmasıdır. GeçmiÅŸle ilgili paradokslar ÅŸaşırtıcı olabilirler ama geleceÄŸin paradoksları çok daha ÅŸaşırıtıcı olabilir. GeçmiÅŸeki olaylara müdahale etmeye kalkışmak ise, varlığınızı ortadan kaldırabilir. Atom bombasının HiroÅŸima´ya atılmasını engellemek inanılmaz bir alternatif zaman devamlılığını ortaya çıkarabilir, böyle bir gelecekte II. Dünya Savaşı dana sürecek, belki ölenler ölmeyecek, ölmeyecek olanlar ise ölecektir. Bugünün dünyası oluÅŸmayacak, zaman makinesi yapılmayacak ve böyle bir geçmiÅŸ-gelecek olasılığında geçmiÅŸe gidilemeyecektir oysa ilk yapılan eylem geçmiÅŸe gidip atom bombasını engellemekti demek ki buna kalkışıldığında tekrar çıkış noktasına hiçbirÅŸey olmamış gibi dönülecektir. Sonuçta, zaman yolculuÄŸu fikren mümkündür ama pratikte mümkün deÄŸildir çünkü geçmiÅŸe dönen zaman yolcusu bulunduÄŸu yere tekrar dönemeyecektir. Bu da herÅŸeyin göreceli olduÄŸu bir evrende yaşıyoruz anlamındadır.
 

Popularity: 9% [?]


Sayfayı Yazdır Sayfayı Yazdır | Sayfayı Gönder Sayfayı Gönder