Tarot´un Kökenleri
BeÅŸinci yüzyılın ortalarına doÄŸru, Avrupa´da herhangi bir iskambil kağıdı türünün ilk kaydına rastlanmasından hemen sonra, Bonifacio Bembo adındaki bir artist, Milano´lu Visconti ailesi için bir seri isimsiz ve numarasız kart resimledi. Bu resimler "Tarocchi" adı verilen bir Ä° talyan oyunu için klasik desteden oluÅŸur; herbiri ondört karttan oluÅŸan dört takım, artı, daha sonra ´triomffi´ Türkçe ´koz´ adı verilen farklı resimleri gösteren yirmi iki kart. Günümüzde, bu yirmiiki resmin çoÄŸu (daha sonra onlara isimlerini vermek üzere), ´Papa´ veya ´Hükümdar´ gibi ortaçaÄŸdaki toplumsal tiplerin veya ´Åžans TekerleÄŸi´ gibi, bilinen ahlaki vaizlerin, sadece bir kataloÄŸu olarak yorumlanabilir. Bazı kartlar, ´Ilımlılık´ veya ´cesaret´ gibi erdemleri temsil eder. DiÄŸerleri, ´Kıyamet Günü´ için çalınan boru sesiyle ölülerin mezardan kalkmaları gibi dinsel mitolojik görüntüler sergiler. Dinsel ilkelere aykırı olan yaygın bir düÅŸünceyi, bir kadın papa´nın imajını görüntüleyen bir kart bile vardır ve bu kiliseyle ilgili yapılan birçok mizahtan daha derin anlamı olan, kiliseyle ilgili bir ÅŸaka olarak açıklanabilir. Yine de, dinsel ilkelere aykırı olan bu resimi, genel kültüre iyice yerleÅŸmiÅŸ olan ve ortaçaÄŸ tipleri´ni temsil eden birisi olarak görebiliriz. Bunların arasındaki bir resim oldukça tuhaf olmasıyla göze batar. Bu basit bir tahta gergeç´den, sol bacağından baÅŸaÅŸağı asılmış genç bir adamı gösterir. Elleri altta kafasıyla bir üçgen oluÅŸturmak için kayıtsız bir ÅŸekilde arkasında tutulmuÅŸtur, saÄŸ bacağı bir haç ÅŸeklini veya dört sayısını oluÅŸturmak için dizinin arkasından bükülmüÅŸtür. Yüzü rahat, hatta belki de büyülenmiÅŸ gözükür. Bembo bu resmi nereden türetmiÅŸtir? Bu resim, daha sonraki bazı artistlerin öne sürdüÄŸü gibi, kesinlikle daraÄŸacında asılmış bir caniyi temsil etmiyor. Hiristiyan geleneklerinde, Efendisi Hazreti Ä°sa´yı taklit ettiÄŸi zannedilmesin diye, Aziz Peker görünüÅŸte, çarmıha baÅŸaÅŸağı gerilmiÅŸtir. Ama, Büyük Edde´de tanrı Odin´in, ceza olarak deÄŸilde, kahanet armaÄŸanı olan ilmi alabilmek için, dokuz gün-dokuz gece boyunca Dünya AÄŸacı´ndan baÅŸaÅŸağı asıldığı anlatılır. Ama bu mitolojik manzara, Siberya ve Kuzey Amerika gibi yerlerde, tıpla uÄŸraÅŸan kadın ve erkeklerin, ÅŸamanların esas uygulamalarından kaynaklanır. Ä°yeliÄŸe kabul edilme töreninde ve ÅŸamanlığa aday olanlar eÄŸitilirken, insanların bazen aynen Bembo´nun kartında gözüktüÄŸü gibi baÅŸaÅŸağı sarkmaları istenilir. Görünürde bedenin baÅŸaÅŸağı tutulmasının psikolojik bir yararı vardır. Böylelikle açlık ve aşırı soÄŸuk, ışın saçan hayallere yolaçar.

Bembo sadece bir simyacıyı mı temsil etmek istemiÅŸti? Öyleyse, daha bilinen bir tablo olan bir kazanı ve kimyasal maddeleri karıştıran sakallı bir adamı niye kullanmadı? Birbirini izleyen destelerde ´Asılmış Adam´ adı verilen ve daha sonra, ´Çorak Üke´ adlı kitabında T.S. Ellot tarafından meÅŸhur edilen bu resim, bir simyacıdan çok gizli bir gelenekte, üyeliÄŸe yeni kabul edilmiÅŸ bir kimseye aittir. Bembo´nun kendiside mi böyleydi? Gizemli toplumlardan gelen, esoterik bir imge olan bacakların özel bir ÅŸekilde üstüste getirilmesi bunu kanıtlar. Ve esoterik uygulamalar hakkında bir imada bulunuyorsa, yüzeyde toplumsal bir açıklama olan diÄŸer resimler, aslında gizli bilgilerin bütünlüÄŸünü temsil ediyor olamaz mı? ÖrneÄŸin, orijinal destede, Batı Kültürün´de önem taşıyan yirmi, yirmibir veya yirmibeÅŸ yerine, neden yirmiiki sayısı kartlarda önemsenmiÅŸtir? Bu bir rastlantımıydı veya Bembo (ya da Bembo´nun taklit ettiÄŸi kiÅŸiler) Ä°brani alfabesindeki yirmiiki harfe baÄŸlı olan esoterik anlamları gizlice temsil mi etmek istedi? Ancak, Bembo´yu veya Visconti ailesini, herhangi bir gizli gruba baÄŸlayan bir kanıt var olsa bile, bu halka açık tutulmamıştı.

Tarot ve Kabala adı altında toplanan Ä°brani gizemciliÄŸini ve gizli bilgilerin varlığı arasındaki inanılmaz benzerliklere kısaca bakılırsa, Bembo´nun kartlarının kanıtların kıtlığına raÄŸmen neredeyse esoterik bir yorum gerektirdiÄŸi görülecektir. Kabala daha çok Ä° brani alfabesinin simgeciliÄŸi üzerinde yatar. Harfler Hayat AÄŸacı´ndaki yollara baÄŸlıdır ve her birinin kendi sembolik anlamları vardır. Daha önce belitildiÄŸi gibi, Ä°brani alfabesinde yirmiiki harf vardır ve bu sayı Tarot´un kozlarıyla aynıdır. Kabala ayrıca, Allah´Ä±n telaffuz edilmeyen isminin, YHVH, dört harfiyle yakından ilgilidir. Bu harfler, yaradılışın dört dünyasını, ortaçaÄŸ biliminin dört ana maddesini, varoluÅŸun dört aÅŸamasını, Ä°ncil´i yorumlamanın dört yöntemini, vb.´yi temsil eder. Bembo´nun dört takımının her birinde dört tane kraliyet kartı vardır. Son olarak, Kabala on sayısıyla iÅŸler-dört Hayat AÄŸacı´nın her birindeki On Emir ve on sephirot (ortaya çıkamanın aÅŸamaları). Ve, dört takımda, birden ona kadar numaralanmış kartlar vardır. Öyleyse Tarot yorumcularının, Kabala´nın, çoÄŸunluk için anlamsız olan, ama birkaç kiÅŸiye son derece önemli gelen, destenin resimlendirilmiÅŸ bir uyarlaması öne sürdüklerini düÅŸünmek mümkün müdür? Ama, buna raÄŸmen, Kabala hakkında yazılan binlerce sayfalık kitaplarda Tarot hakkında tek bir kelime belirtilmez. Büyücüler, kartların 1300´de Fas´ta, kabalistler ve diÄŸer ustaların verdiÄŸi büyük bir konferans gibi gizli kaynaklardan geldiÄŸini öne sürmüÅŸlerdir, ama bu iddialar için kimse tarihsel bir delil sunamamıştır. Daha da kötüsü, Tarot yorumcuları, ondokuzuncu yüzyılın sonlarına dek Kabala´dan bahsetmemiÅŸlerdir. Ve elbette, isimlerin ve sayıların yorumlanmaları için son derece önemli olan sıralaması, esas resimlerden sonra ortaya çıkmıştır. Carl Jung´un insan zihniyle bütünleÅŸmiÅŸ temel ruhsal orijinaller fikrini benimsersek belki de Bembo´nun, bilginin gizli nedenlerine bilinçaltından gizlice deÄŸindiÄŸini ve daha sonraki hayallerin bilinçli baÄŸlantıları yapmasını saÄŸladığını söyleyebiliriz. Ancak dört takımdaki yirmiiki koz, dört kraliyet kartı ve on tane iÅŸaretli kart, Asılmış Adam´Ä±n pozisyonu ve kendinden geçmiÅŸ yüz ifadesi gibi böylesine kesin ve tam benzerlikler, Toplu Biliçaltı gibi müthiÅŸ bir gücü zorlar gibidir. Yıllar boyunca Tarot, öncelikle bir kumar oyunu ve daha az bir önemle falcılık için bir araç olarak görülmüÅŸtür. Daha sonra, onsekizinci yüzyılda Antoine Caurt de Gebelin adında bir büyücü, Tarot´un Mısır büyü tanrısı tarafından tüm bilgileri müntlerine aktarmak için yazılmış Thoth´un Kitabı´nın bir kalıntısı olduÄŸunu açıklamıştır. Court de Gebelin´in fikri gerçekten uzak gözükür; ama ondokuzuncu yüzyılda Eliphas Levi adıyla tanınan baÅŸka bir Fransız, Alphonse Louis Constrant, kartlarla Kabala arasında baÄŸlantı kurdu ve o günden itibaren insanlar, Tarot´u daha derinlemesine inceleyip, daha fazla anlam, bilgelik ve hatta düÅŸünme ve derin çalışmayla ilim bulmuÅŸlardır.

Günümüzde, Tarot kendimizi ve hayatı anlamamızla kiÅŸisel geliÅŸmeye giden bir yol olarak görülür. Bazıları için Tarot´un kökeni önemli bir soru olarak kalırken, diÄŸerleri için de önemli olan, kartlara verilen anlamların yıllar geçtikçe birikmesidir. Çünkü Bembo, bilinçli bir ÅŸekilde veya yoÄŸun içgüsüyle orijinal bir model yaratmıştır. Herhangi bir dizge veya ayrıntılı açıklamanın ötesinde, resimlerin kendileri yıllar geçtikçe farklı artistler tarafından deÄŸiÅŸtirilmiÅŸ ve geliÅŸtirilmiÅŸ olup, hiçbir zaman anlatılamıyan, ama sadece tecrübe edilebilen esrarengiz dünyalarına bizi çekerler.
 

Popularity: 14% [?]